خبر فوری

بازسازی لیبی، برنامه زمانی و چالشها

بازسازی لیبی، برنامه زمانی و چالشها
Euronews logo
اندازه متن Aa Aa

به محض ورود به طرابلس، آثار باقی مانده از جنگ در هر گوشه و کناری به چشم می خورد. پایتخت لیبی در انتظار پایان مبارزات بین نیروهای مخالف و وفاداران معمر قذافی در سراسر این کشور و فرا رسیدن روزهای نویی است.

در چنین بستری، شورای ملی انتقالی وظیفه سنگین آماده سازی شرایط را برای آینده برعهده دارد.

چند روز گذشته، شورای ملی انتقالی در یک نشست خبری به چالش های پیش روی لیبی در زمینه بازسازی این کشور پرداخته است.

سخنگوی شورای ملی انتقالی در این زمینه گفت:

“ ما متوجه نبود نهادهای بسیاری در این کشور هستیم. از این رو باید از نقطه صفر شروع کنیم و فکر می کنم با کمک تمامی مردم لیبی می توانیم کشور را بهترین شکل ممکن بسازیم.”

اما اهداف و نقاط مشترک بین نیروهای مخالفی که در طرابلس پیروزی را جشن گرفته اند و آنهایی که در بنغازی به تحسین این پیروزی پرداخته اند چیست؟

در نخستین نگاه هیچ هدف مشترکی نمی توان یافت.

اما مخالفان مسلح قذافی در شرق کشور که به منزله ستونهای این جنبش محسوب می شوند و تا اندازه زیادی از سوی جامعه جهانی حمایت و پشتیبانی می شوند، نمی توانستند بدون کمک مناطق غربی این کشور حکومت قذافی را سرنگون کنند.

واقعیت این است که لیبی از مناطق پر مناشقه جغرافیایی تشکیل یافته که ساکنان آن ناگزیرند با هم سر کنند.

افزون بر این، بین رهبر این شورای ملی انتقالی هم نقاط مشترک اندکی دیده می شود. در بین رهبران شورای ملی انتقالی سه تن هستند که جایگاه برجسته ای دارند:

-مصطفی عبدالجلیل، وزیر سابق دادگستری که رهبری سیاسی مخالفان را پیش از سقوط قذافی برعهده گرفت.

-مرد شماره دو شورای ملی انتقالی محمود جبریل که رهبری فکری شورا را برعهده دارد و استاد پیشین دانشگاه در رشته اقتصاد است. موضع او متمایل به ایالات متحده آمریکاست.

-و عبدالحکیم بالحاج، رهبر مخالفان قذافی در طرابلس که به عنوان چهره جهادی در لیبی شناخته می شود و به القاعده نزدیک است.

مناقشات جغرافیایی، سیاسی و مذهبی در لیبی با ترور پر رمز و راز ژنرال عبدالفتاح یونس، فرمانده نیروهای مخالف قذافی در پایان ماه ژوییه سال جاری از سر گرفته شد.

آقای یونس برای سالها مسئول مبارزه علیه اسلامگرایی افراطی در این کشور بود.

در چنین بستری، به نظر می رسد که شورای ملی انتقالی باید نشستها و گفتگوهای بین نیروهای مخالف را افزایش دهد و تمامی تلاش خود را بکار بندد تا همچنان از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته شود و از حمایت آن برخوردار باشد.

در نیمه ماه اوت سال جاری، شورای ملی انتقالی برنامه زمانی جدیدی را ارائه کرد.

بر اساس این برنامه زمانی، پس از انتقال شورا به طرابلس، طی یک ماه باید دولت موقت در طرابلس تشکیل شود و انتخابات مجلس قانونگذاری را در هشت ماه آینده برگزار کند. این مجلس طی دو ماه باید قانون اساسی جدیدی تدوین کند و آن را به همه پرسی گذارد.

از آن پس انتخابات معمول برگزار خواهند شد. بر این اساس، دور انتقال قدرت در لیبی نباید بیش از بیست ماه به طول انجامد.

در این بین، گزینه احتمالی پیش رو که البته اجتناب ناپذیر به نظر می رسد، ایجاد یک سیستم فدرالی در این کشور است که مانع از درهم شکستن شورای ملی انتقالی خواهد شد.

هم اکنون، چگونگی ایجاد دولت جدید و بازسازی کشوری که چهل سال زیر سلطه دیکتاتوری بوده، در کانون توجه ها است. در همین زمینه، یورونیوز با دانیل سرور، استاد مدرسه عالی مطالعات بین المللی جانز هاپکنیز و پژوهشگر موسسه مطالعات خاورمیانه در واشنگتن گفتگویی انجام داده است.

یورونیوز: چه چالش های عمده ای بر سر راه شورای ملی انتقالی قرار دارد؟

دانیل سرور:

در گام نخست، بازگرداندن ثبات به لیبی. در گام بعدی، به جریان انداختن تولید نفت و گاز در این کشور در اسرع وقت. از سوی دیگر، شورای ملی انتقالی بیشتر نماینده بنغازی یعنی شرق کشور است و نه مناطق غربی که در کنترل قذافی بوده است.

آنها باید حالا نماینده تمام جامعه باشند و یک دولت واقعی پایه گذارند که بتواند به شکل بهتری در خدمت مردم باشد. اگر توزیع آب و برق به روال عادی بازنگردد، کاسه صبر مردم لبریز خواهد شد.

یورونیوز: جامعه جهانی چه نقشی می تواند بازی کند؟

دانیل سرور:

نقش حمایتی البته با توجه به نیاز و خواست مردم لیبی. لیبی مانند عراق یا افغانستان نیست. مردم لیبی خود مسئول بازگرداندن ثبات و بازسازی کشورند و نقش جامعه جهانی تنها حمایت و پشتیبانی از آنهاست.

یورونیوز: در این بین چه کسی می تواند نقش رهبری و راهنمایی را داشته باشد؟ اروپا یا ایالات متحده آمریکا؟

دانیل سرور:

اروپا. به دلیل منافع حیاتی و ذخایر نفت و گاز لیبی و مساله مهاجرت که کشورهای اروپایی سعی دارند از آن اجتناب کنند.اما در عین حال، فکر می کنم که برای شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز برخی اهداف مهم باشد. اهدافی که جامعه جهانی می توانند سهمی در آن داشته باشند. لیبی دموکراتیک تر، لیبی متحد، لیبی ای که خود بتواند کشور را اداره کند و با تمام شهروندان درست رفتار کند. اما در لیبی تقسیمات قبیله ای داریم. تقسیمات شرق و غرب، دسته بندی های مذهبی و مقاومتی که از سوی نیروهای قذافی در این زمینه وجود دارد، که در بهترین حالت مشکلاتی به همراه می آورد و در بدترین حالت به فاجعه می انجامد.

یورونیوز: گفته می شود که تا هشت ماه آینده در لیبی انتخابات برگزار خواهد شد. به نظر شما آیا این برنامه زمانی، بلندپروازانه ارائه نشده است؟

دانیل سرور:

بهتر است برنامه زمانی در نظر گرفته و همه را ملزم به رعایت آن کنیم. آنچه روی داده انقلاب است و نه شبیه آنچه در تونس و مصر شاهدش بودیم که نهادهای موجود تغییر و تحول را بوجود آوردند. در لیبی موضوع کاملا متفاوت است و نهاد قدرتمندی وجود ندارد.

یورونیوز: و پرسش آخر، شورای ملی انتقالی چگونه به موضوع نفت خواهد پرداخت؟

دانیل سرور:

به نظر می رسد که آنها تصمیم گرفته اند که قراردادهای کنونی را حفظ کنند.

اما مساله توزیع درآمد در داخل کشور یکی از مشکلات چالش برانگیز تقریبا تمامی کشورهای تولید کننده نفت است. پول نفت مستقیما به جیب دولت می رود و دولت است که در زمینه چکونگی هزینه کردن و اختصاص بودجه ها تصمیم می گیرد و البته شفاف سازی هم نمی کند. این موضوع از جنبه های منفی درآمدهای نفت است و باید از آن پرهیز شود. اما در این زمینه، من برنامه و طرح مشخص و قطعی ای از سوی شورای ملی انتقالی ندیده ام.

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.