خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

بررسی «تهدید امنیتی» ایران در کمیتۀ امور خارجۀ سنای کانادا

نظرها
بررسی «تهدید امنیتی» ایران در کمیتۀ امور خارجۀ سنای کانادا
اندازه متن Aa Aa

بعد از ظهر چهارشنبه، کمیتۀ ویژه امور خارجه و روابط بین المللی مجلس سنای کانادا با ریاست خانم سناتور رینل آندری چوک، به بررسی و تبادل نظر دربارۀ آنچه کانادا «تهدید امنیتی» ایران برای جامعه بین المللی می خواند، پرداخت.

هوشنگ حسن یاری، استاد کالج سلطنتی نظامی کانادا، اورل براون، استاد روابط بین الملل و علوم سیاسی دانشگاه تورنتو و پیام اخوان، استاد حقوق دانشگاه مک گیل و عضو ارشد مرکز اسناد حقوق بشر ایران سخنرانان جلسۀ این کمیته بودند و دیدگاه ها و توصیه های خود را دربارۀ چگونگی برخورد کانادا با تهدیدهای ایران که به عقیدۀ آنها امنیت جهان را تهدید می کند، به سناتورهای عضو این کمیته ارائه کردند.

«جنگ، مخل امنیت و ثبات منطقه»

آقای حسن یاری، با اشاره به رویارویی جامعۀ بین الملل با ایران بر سر فعالیت های هسته ای اش و اثرات این مقابله بر امنیت و ثبات منطقه اظهار داشت: «دو طرف درگیر در این بحران دو دیدگاه متفاوت دربارۀ موضوع کشمکش دارند. ایرانیان می گویند برنامۀ آنها صلح طلبانه است و از سوی دیگر آمریکا و اسرائیل و تا حدودی آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد این ادعای ایران دچار شک و تردید هستند.»

این کارشناس امور نظامی سپس با اشاره به سابقۀ روابط خصمانۀ آمریکا، به عنوان نمایندۀ جامعۀ جهانی و ایران خاطر نشان کرد: «هر دوی اینها به تئوری توطئه باور دارند.»
آقای حسن یاری کشورهای جهان را در این ارتباط به چهار دسته تقسیم کرد و به توضیح نقش و موضع هر یک از این چهار گروه در رابطه با بحران امنیتی مورد بحث پرداخت.

او فرانسه، بریتانیا و آلمان را همسو با آمریکا و اسرائیل دانست و کشورهای حوزۀ خلیج فارس را گروه دیگری خواند و گفت که این کشورها همه در روابط شان با ایران دچار مشکل هستند. وی سپس چین و روسیه را نام برد و دربارۀ سوریه، حزب الله لبنان و حماس سخن گفت و آنها را متحدان ایران توصیف کرد. آقای حسن یاری به عنوان گروه چهارم از آذربایجان و کشور مسیحی ارمنستان و بعد از پاکستان و افغانستان سخن گفت که هر کدام به شکلی روابط شان با ایران مسائل و مشکلاتی دارد.

وی در بررسی نهایی یادآور شد مسأله حمله نظامی به ایران نباید باعث غفلت از توجه به حقوق بشر گردد و سبب شود آن را فراموش کنیم، زیرا این مشکل بزرگی است که دولت ایران با آن روبروست.

آقای حسن یاری خاطر نشان کرد که تحریم ها لزوماً برخورد هوشمندانه ای نیست و توضیح داد این تحریم ها به همه و به ویژه به فقیرترین افراد جامعه لطمه می زنند. با این حال او گفت:«من با این تحریم ها مخالف نیستم، بلکه باید سعی کرد کشورهای بیشتری و از جمله چین و روسیه به جمع تحریم کنندگان بپیوندند.»

توجه به گزینه نظامی علیه ایران

اورل براون ابتدا به تجزیه و تحلیل شیوه های تصمیم گیری زمامداران تهران و عقل گرایانه بودن تفکر، سیاست ها و اقدامات آنها پرداخت. سپس پنج پرسش و پنج توصیه در پاسخ به این پرسش ها و توصیه هایی در مورد چگونگی برخورد کانادا با «تهدید امنیتی» ایران مطرح کرد. این استاد روابط بین المللی با اشاره به سوابق و اقدامات «نامعقول» جهموری اسلامی در گذشته و از جمله گروگان گیری سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷) اظهار داشت: «گروهی حکومت تهران را حکومتی معقول می دانند که ممکن است دست به اقدامات غیر معقول بزند.» و سپس این پرسش را مطرح کرد: «آیا ما آمادۀ خطر کردن و قمار با چنین حکومتی هستیم؟» وی افزود که جنگ و حملۀ نظامی همیشه مخاطره آمیز است، اما ما نباید حمله نظامی را به این خاطر به عنوان آخرین گزینه کنار بگذاریم. آقای براون در ادامه خواستار توجه به نقض حقوق بشر در ایران شد و تأکید کرد که تحریم ها باید به شکل گسترده تری ادامه یابند.

این استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل « تغییر رژیم » را راه حل نهایی رفع «تهدید امنیتی» ایران خواند و گفت ما باید به تشویق گروه های اپوزیسیون بپردازیم. او از «سازمان مجاهدین خلق ایران» به عنوان یکی از گروه های اپوزیسیون نام برد که کانادا در راستای «تغییر رژیم» می تواند به آن توجه کند. او توضیح داد کشورهای اروپایی این سازمان را از فهرست سازمان های تروریستی خود خارج کرده اند. ما نیاز به تحقیقات خود داریم و اگر به این نتیجه برسیم که آنها تروریست نبوده یا دیگر تروریست نیستند، باید به این سازمان کمک کنیم. ما حتی می توانیم به گروهی از آنها پناه بدهیم.»

«لزوم بازنگری سیاست ها با محوریت حقوق بشر»

پیام اخوان عمدتاً خواستار بازنگری سیاست های کانادا در قبال ایران با توجه و تمرکز بر حقوق بشر شد. این استاد حقوق بطور کلی به دلیل تأثیراتی که جنگ می تواند بر مردم ایران و منطقه بگذارد، مخالفت خود را با هرگونه حمله و درگیری نظامی ابراز داشت. آقای اخوان وجود «جنبش سبز»، جنگ قدرت بین محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری اسلامی و آیت الله علی خامنه ای، رهبر آن، سقوط تدریجی سوریه، تنها متحد جمهوری اسلامی در منطقه، مشکلات اقتصادی و همین طور گرایش حماس به ترکیه و قطر را مجموعه عواملی خواند که می توانند ادامه حکومت اسلامی را مشکل کنند. این عضو ارشد مرکز اسناد حقوق بشر ایران خاطرنشان کرد که جنگ سبب ادامۀ حکومت اسلامی می شود و گفت: «جنگ ممکن است دسترسی ایران به بمب هسته ای را دو سال عقب بیندازد، اما جنبش آزادیخواهی ایران را دست کم ده سال به تأخیر می اندازد.»

آقای اخوان در قسمت دیگری از سخنانش خواستار توجه کانادا به کسانی چون محمود رضا خاوری شد که با پول های کلان به کانادا می آیند و بدون مشکل شهروندی کانادا را به دست می آورند. او گفت: «ما سال هاست بدنبال توقیف اموال و ایجاد موانع برای مسافرت کسانی بوده ایم که ناقض حقوق بشر محسوب می شوند و دولت کانادا به محمود رضا خاوری، رئیس بانک ملی ایران که نقش مهمی در نقل و انتقالات مالی برای حماس، حزب الله و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی داشته است، شهروندی و اقامت می دهد.»

آقای اخوان تأکید کرد که تحریم های موجود علیه ایران در پیوند با برنامۀ هسته ای است، اما با ارزش و توجه به حقوق بشر، قدر و منزلت برابری ندارد. به گفتۀ وی این تحریم ها بر شهروندان ایران تأثیرات نامطلوبی می گذارند.

در پایان سخنرانان به پرسش های سناتورهای عضو این کمیته ویژه سنا پاسخ دادند. شایان ذکر است که مقام های کانادایی، از جمله استفن هارپر، نخست وزیر دولت فدرال به مناسبت های مختلف ایران را بزرگ ترین خطر برای صلح و امنیت جهانی خوانده اند.

گزارش: علی شریفیان – مونترال