خبر فوری

فناوری جدید برای «ام آر آی» از مغز در حال رشد جنین

فناوری جدید برای «ام آر آی» از مغز در حال رشد جنین
اندازه متن Aa Aa

پزشکان “کالج کینگز لندن” درتحقیقاتشان روی مغزِ در حال رشدِ جنین، از فناوری بسیار جدید تصویرسازی با تشدید مغناطیسی یا «ام آر آی» استفاده می کنند.

با این تصویربرداری به نقشه ای چهاربعدی دست پیدا می کنیم: سه بعد مکان و یک بعد زمان. اطلاعات قدیمی مان در این نقشه جا می گیرد و با آن، کار بخشهای مختلف مغز، طی فرآیند رشد آن را خواهیم شناخت.

تصویرسازی با تشدید مغناطیسی MRI به این صورت است که تصاویری که از بدن، بصورت پی در پی گرفته می شود، با استفاده از نرم افزاری به تصویر سه بعدی تبدیل می شود. در این روش کسی که وارد دستگاه پرتونگار می شود، باید بی حرکت بماند تا نتایج اسکنها واضح باشد.

اما ثابت نگاه داشتن جنین ممکن نیست. جنین در مایع درون رحم شناور، و پیوسته در حال حرکت است. تاکنون تنها روش برای تصویر برداری از جنین “ثبت یکباره تصویر” بوده است. در حال حاضر با نرم افرار ویژه ای عمل تصویربرداری هنگام حرکت نیز ممکن است. به گفته پزشکان بریتانیایی با این روش می توان در مغز جنین، شکل گرفتن اتصالها بین تک تک عصبها را مشاهده کرد. دانشمندان تصویری را که به این ترتیب به دست می آید، کونکتوم Connectome نامیده اند.

دیوید ادواردز، فوق تخصص نوزادان در کالج کینگز لندن می گوید:«کونکتوم هم نقشه ای است که با آن متوجه می شویم درمغز چه می گذرد، و هم زمینه ای برای اطلاعات دیگری که می خواهیم درباره مغز بدانیم، فراهم می کند. در حال حاضر نکته های فراوانی را درباره مغز می دانیم، خیلی از مولکولهای زیستی درون مغز را می شناسیم، می دانیم چگونه یک تار عصبی به تار عصبی دیگر پیام می فرستد، اما زمینه مشترکی که این اطلاعات در آن مفهوم پیدا کند، نداریم. نقشه ای نداریم که با زمان تغییر کند. ولی با کونکتوم به نقشه ای چهاربعدی دست پیدا می کنیم: سه بعد مکان و یک بعد زمان. اطلاعات قدیمی مان در این نقشه جا می گیرد و با آن کار بخشهای مختلف مغز، طی فرآیند رشد آن را خواهیم شناخت.»

مشکلاتی که در رحم یا هنگام تولد پیش می آید، تأثیرات ناگوار بر کودکان دارد که سالها بعد معلوم می شود. به رغم پیشرفتهای علم پزشکی ژنتیک دانشمندان هنوز نمی دانند عوامل بیماری هایی مثل اوتیسم چه هستند. این بیماری ها را برخی به ژن های خاصی ارتباط داده اند. اما خیلی از پزشکان معتقدند این ناهنجاری ها می تواند زادۀ اختلالاتی در فرآیند شکل گیری مغز باشد. کودکان زودرس آسیب پذیرترند، زیرا تولد زودرس هنگامی رخ می دهد که رشد سیستم عصبی به فعالترین مرحله خود رسیده است.

دیوید ادواردز می افزاید: «می خواهیم بدانیم در چه مواردی رشد بدرستی انجام نشده و رشد مغز کمی ناهنجار بوده و مشکلاتی در قوای ادراک یا توان برقراری روابط اجتماعی بوجود آورده است و به این ترتیب باعث شده که کودک دچار اوتیسم شود یا از ناهنجاری در تمرکز یا چیزهای دیگر مثل فلج مغزی رنج ببرد. می خواهیم بدانیم چرا مغز دچار رشد نادرست می شود و چگونه اتصالات بین عصبهای مغزی، علت برخی نارسایی ها می شود و یا شرایط بروز این نارسایی ها را ایجاد می کند.»

تصاویری که با دستگاه پرتونگار به دست می آید، طی سالها به دانشمندان امکان داده تا بخشهایی از مغز را که در نتیجه ترس یا اعتیاد فعال می شود، ببینند. اما این فناوری جدید امکان کشفهای تازه تری را فراهم می کند.

دیوید ادواردز درباره امکانات این فناوری جدید می گوید: «ما توانستیم از حرکت آب در مغز تصویر بسازیم. آب معمولا بسوی یک انتهای تار عصبی می رود و ما توانستیم حرکت آن را بسوی یکی از دو انتهای تار عصبی ببینیم و به این شکل بفهمیم که تارهای عصبی کجا هستند. حتی توانستیم کارکرد فیبرعصبی را بسنجیم. می توانیم ببینیم که جریان خون در مغز تغییر می کند و اینکه بخشی از مغز فعال شده، چون جریان خون به آن بخش بیشتر شده است. با مشاهده تغییرات جریان خون در مغز، می فهمیم که کدام بخشهای مغز فعال شده است و کدام بخشها با هم کار می کنند. بنابراین با این روش، درکی از کارکرد مغز در مراحل مختلف خواهیم داشت.»

با این فناوری جدید می توان ناهنجاری یا بیماری را خیلی زود تشخیص داد و برای درمان کودک چاره اندیشید.

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.