خبر فوری

گزارش اختصاصی یورونیوز از جنگ با بوکوحرام و گفتگو با رئیس جمهوری چاد

 نظرها
گزارش اختصاصی یورونیوز از جنگ با بوکوحرام و گفتگو با رئیس جمهوری چاد
اندازه متن Aa Aa

برای بیش از یک دهه استراتژی گروه اسلامگرای بوکوحرام به تاسیس یک خلافت اسلامی در شمال نیجریه محدود شده بود. اما در حال حاضر آنها فعالیت هایشان را به ترور در کشورهای همسایه گسترش داده اند.

چاد، نیجر و کامرون برای مقابله با این گروه و کمک به دولت نیجریه، یک اتحاد نظامی تشکیل داده اند. در ماه مارس، بوکوحرام با گروه دولت اسلامی اعلام بیعت کرد. بین المللی شدن درگیری ها زنگ خطر را در جهان به صدا در آورده است.

یورونیوز با ارتش چاد که برای آزادسازی منطقه مهمی در شمال نیجریه عازم شده بودند، همراه شده است. قبل از دیدن این گزارش، توجه داشته باشید که بعضی تصاویر این گزارش می تواند دلخراش باشد.

این جنگ در منطقه ای بیابانی و در مثلثی بین مرزهای نیجریه، نیجر و چاد رخ می دهد. این جنگ نامتقارن بین ائتلاف منطقه ای و گروه نیجریه ای بوکوحرام، یکی از بی رحم ترین و وحشیانه ترین سازمان های جهادی در جهان است.

ما به شهر مالام فاتوری در شماه نیجریه رفته ایم. سربازان چاد و نیجر از ۳۱ مارس این شهر را تحت کنترل دارند اما هنوز مقاومت هایی از سوی نیروهای بوکوحرام در منطقه دیده می شود. ما به خط مقدم فعالیت های نظامی مشترک ارتش نیجر و چاد آماده ایم. یک هلی کوپتر ما را به محلی آورده که چند ماهی است نیروهای نظامی چاد در حال مبارزه و پاکسازی منطقه از گروه بوکوحرام و از بین بردن پایگاههای آنها در شمال شرقی نیجریه است.

نظامیان حاضر در این منطقه، افراد حرفه ای هستند که به سختی و دشواری زندگی و مبارزه در محیطی بیرحم زیر تابش شدید خورشید و شن های داغ عادت دارند. روحیه ها بالاست و آنها معتقدند که در جنگ علیه اسلام گرایان پیروز خواهند شد. آنها ترسی از مرگ ندارند اما می دانند که دشمن شان هم از مرگ نمی ترسد. بوکوحرام دشمنی مصمم است. مردن در جنگ برای آنها سریعترین راه میانبر برای رفتن به بهشت است، ایده ای تحریف شده از اسلام که توسط رهبرانشان وعده داده شده است.

صدها نیروی نظامی و دهها وسایل نقلیه زره پوش در ۵۰۰ متری آخرین روستای آزاد شده مالام فاتوری جمع شده اند. در میان سربازان، دو ژنرال چهار ستاره هم حضور دارند. آنها اعضای ستاد ارتش نیجر و چاد هستند. در آن لحظه ما از ماموریت آنها مطلع نبودیم اما چند روز بعد، منبعی نزدیک به دولت چاد به ما گفت که آنها برای کشتن ابوبکر شکائو رهبر بوکوحرام به آنجا آمده اند. نبردی که ۲۴ ساعت بعد از آزاد کردن مالام فاتوری رخ داد.

اما در نهایت ابوبکر شکائو از دام گریخت و در میان ۲۰۰عضو بوکوحرام که نظامیان چاد می گویند در دفع یک کمین کشته شدند، دیده نشد. از زمانی که او رهبری بوکوحرام را در سال ۲۰۰۹ برعهده گرفت، شکائو سازمان مخوفی از کشت و کشتار براه انداخته است.

تنها شواهدی که ما از این درگیری مشاهده کردیم، سلاح هایی بود که از جهادگرایان بر جا مانده بود. حدود پنجاه کلاشینکف که از ارتش نیجریه دزیده بودند. همچنین چندین مسلسل و مقدار زیادی مهمات. بدست آورن سلاح در این منطقه دشوار نیست چرا که قاچاق کسب و کار پررونق این مناطق است.

آزادسازی مالام فاتوری پیروزی استراتژیک عمده ای در مبارزه با بوکوحرام به شمار می رود. شهری که بعنوان مرکز فرماندهی این شبه نظامیان برای حمله به نیجر و چاد مورد استفاده قرار میگرفت. این شهر نیجریه کمتر از چهار کیلومتر با مرز نیجر فاصله دارد.

سربازان ما را تا ورودی شهر همراهی کردند. آنها به ما هشدار دادند که ممکن است هنوز تله های انفجاری و یا مین هایی در شهر باقی مانده باشد. آنها به ما توصیه کردند که از سربازان دور نشویم. سفر و گردش ما در این روستا تنها چند دقیقه به طول انجامید و سپس ما شاهد سکوتی نگران کننده در شهر، خیابان های خلوت و خانه های خالی از سکنه بودیم.

پیش از این، مالام فاتوری ۳۰ هزار سکنه با بازاری پر رونق داشت. بعد از ۵ ماه اعمال سخت گیرانه شریعت در این شهر، چیزی از این شهر باقی نمانده است. ما تنها چند مرد مسن و چند کودک و تعداد اندکی از زنان را دیدیم، اما از جوانان خبری نبود. کودکی را دیدیم که میان چوب های سوخته و آهن های دود زده بازی می کرد. مادر این کودک به ما می گوید که در ۷۲ ساعت گذشته در اینجا چه رخ داده است: «نیروهای بوکوحرام وقتی دیدند سربازان از راه رسیدند از روستا گریختند. آنها به هرجا که توانستند فرار کردند. قبل از اینکه فرار کنند ما را از خانه هایمان بیرون کردند و خانه ها را به آتش کشیدند.»

دیگر ساکنانی که به روستا بازگشته اند به ما می گویند که بوکوحرام در هنگام فرار دهها تن از دختران را با خود برده اند. بوکوحرام لباسهای دختران را از تن شان درآوردند تا مانع فرار آنها شوند. هیچ کس نمی داند چه بر سر این دختران آمده است.

گروهی از زنان مسن شهر تایید می کنند که بوکوحرام دختران جوان را ربوده و پسران جوان را به قتل رسانده اند.

یک زن می گوید: «بوکوحرام دختران را برای ازدواج اجباری برده اند. آنها همچنین کودکان را ربوده اند. آنها افراد مسن را می کشتند. چرا این کار را می کنند؟»

زن دیگری می گوید: «بوکوحرام همه جا خبرچین داشتند. آنها مراقب همه رفتارهای ما بودند. وقتی به خیابان می آمدیم یا به خانه بر می گشتیم، مرتب ما را زیر نظر داشتند.»

تراژدی رخ داده در این شهر همانند موارد بسیار دیگری در نیجریه در قرن بیست و یکم غیر قابل تصور است. تنها صدایی که در راه بازگشت به اردوگاهمان می شد شنید، صدای پیچیدن باد در میان حصارهای فلزی در این شهر ارواح بود. شهری عاری از خنده کودکان، گفتگوی همسایگان و یا حتی بدون صدای آواز پرندگان. نشانه حضور بوکوحرام هنوز در ترس شدید حاکم بر این شهر دیده می شود.

حاکم شدن ترس به گونه است که تشخیص اطلاعات واقعی از شایعات در مورد قتل عام و آدم ربایی دشوار است. حاکم کردن ترس و ترور، استراتژی موثر بوکوحرام در منطقه است.

بوکوحرام و ناامنی اقتصادی در منطقه

رودخانه شاری، مرز طبیعی میان چاد و کامرون است. مرزی که بسادگی با قایق و یا شنا کردن قابل عبور است. در یک سوی این رودخانه، روستای کوسری آخرین روستای کامرون و در طرف دیگر حومه انجامنا، پایتخت چاد قرار دارند.

اطراف این رودخانه یکی از پر رونق ترین مکان ها میان دو کشور است. پل انگلی، پلی برای ارتباط مردم و بازارهاست. بواسطه این پل هر روز هزاران نفر و هزاران تن محصول جابه جا می شوند. تا همین اواخر، تنها نگرانی اصلی قاچاقچیان بودند اما اکنون همه چیز تغییر کرده است.

کنترل امنیتی در اینجا برای جلوگیری از حملات بوکوحرام و قاچاق اسلحه شدیدتر شده است. دولت چاد تهدیدات را جدی گرفته است. چندین حمله از سوی اسلامگرایان نیجریه ای در کامرون و در چند کیلومتری اینجا اتفاق افتاده است. در نزدیکی منطقه تحت نفوذ بوکوحرام مشکلات امنیتی زیادی وجود دارد اما این تنها مشکل نیست. این بحران برای چاد ابعاد اقتصادی داشته است.

حملات اسلامگرایان مسیر تجاری مورد استفاده چاد با شرکای اصلی اش یعنی نیجریه و کامرون را به خطر انداخته است. مرز با نیجریه بخاطر ناامنی، بیش از یک سال است که بسته شده است. تنها راه چاد برای وارد کردن نیازهای تجاری و مصرف اش از طریق کامرون است. کالاها از جاده ای به چاد می رسند که چندین ماه است مورد حمله بوکوحرام قرار گفته است. محافظت از مسیرهای تجاری برای دولت چاد به یک اولویت تبدیل شده است.

مسیر تجاری از بندر دوآلا در کامرون آغاز می شود و به انجامنا پایتخت چاد می رسد که اکنون بسیار ناامن است. مسیر دیگری که چاد می تواند از آن استفاده کند، بسیار طولانی تر است و استفاده از آن هزینه سوخت و کالاهای وارد شده را افزایش می دهد.

آیا ادریس دبی رئیس جمهوری چاد توانایی جنگی طولانی با بوکوحرام را داراد؟ ماهها مبارزه در منطقه مرزی با بوکوحرام می تواند درنهایت اقتصاد چاد را دچار مشکل کند.

آوارگان و پناهندگان نیجریه ای در چاد

در گریز از خشونت های بوکوحرام، حدود ۲۰ هزار نیجریه ای در سه ماه گذشته در جستجوی پناهگاهی از دریاچه چاد عبور کرده اند. هر کدام از آنها داستانی درباره اینکه چگونه اسلامگرایان زندگی شان را نابود کرد، برای گفتن دارند.

در کمپ پناهندگان دارالسلام در چاد، چهار هزار آواره زندگی می کنند. بسیاری از خانواده ها از «باگا» که صحنه یکی از فجیع ترین کشتارهای بوکوحرام بوده می آیند. پناهندگان با دست خالی به اینجا می رسند درحالی که بسیاری از آنها بستگانشان را از دست داده اند. برخی زخمی هستند اما زخمی که بهبودش بیش از همه طول می کشد، آسیب ها و زخم های روانی است.

سربازان چاد و نیجر ویدئویی را در موبایل یکی از شبه نظامیان بوکوحرام پیدا کرده اند که در ۱۷ مارس به دست سربازان چاد و نیجر کشته شده است. این ویدئو بخوبی شرایط وحشتناکی را نشان می دهد که موجب فرار پناهندگان شده است. بوکوحرام اعدام ها و کشتار گروهی مردم در باگا در نیجریه و در یک روستای کامرونی را فیلمبرداری کرده است. آنها صدها نفر را که در میانشان نوجوانان هم دیده می شود، خونسردانه می کشند.

در اردوگاه دارالسلام، کودکان تنها و بی سرپرست را همه جا می توان دید. آنها از کشتار نیروهای بوکوحرام گریخته اند و والدین شان یا کشته و یا ناپدید شده اند. سازمان پزشکان بدون مرز خدمات مراقبت های روانی را برای کودکان و بزرگسالان ایجاد کرده اند.

ادریس دیزه هماهنگ کننده امور پناهندگان کمپ دارالسلام می گوید: «تجربه ای که این کودکان از سر گذرانده اند بسیار دشوار بوده است. اسلام گرایان بخشی از دوران نوجوانی آنها را نابود کرده اند و بهبودی با داشتن این تجربه بسیار دشوار است.»

به کمک دولت چاد، یونیسف، صلیب سرخ و سازمان های غیر دولتی، برای کودکان این اردوگاه فضایی شبیه به شهر و خانه هایشان ایجاد شده است. مدرسه ای موقت زیرچادرها برپا شده که کودکان ترانه های فرانسوی می خوانند. علی رغم سن کم شان آنها تجربه های زیادی از سر گذرانده اند، آنها صدای سلاح ها را قبل از صدای شعر و ترانه ای به زبان خارجی شنیده اند.

در هنگام غروب، مردان برای نماز جمع می شوند. آنها همان نمازی را می خوانند که شکنجه گرانشان، کسانی که تلاش می کردند با اسلحه و کشتار قانون شریعت را حاکم کنند. اکثریت قریب به اتفاق قربانیان اسلام گرایان بوکوحرام، مسلمانان هستند.

ادریس دبی رئیس جمهوری چاد، ۲۵ سال است که در قدرت نشسته است، او در این مدت بطور مستقیم و غیر مستقیم درگیر جنگ در این منطقه است.

رئیس جمهوری چاد در انجامنا در گفتگو با یورونیوز، دلایل مشارکت کشورش را در جنگ با جهادگرایان بوکوحرام را تشریح می کند.

یورونیوز: ادریس دبی، رییس جمهوری محترم چاد از اینکه پذیرای ما شدید، سپاسگزاریم.

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «من هم از اینکه به چاد تشریف آوردید متشکرم.»

یورونیوز: میزان تهدید فعلی بوکوحرام برای چاد تا چه اندازه است؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «تا سال ۲۰۱۳ عملیات خرابکارانه بوکوحرام علیه مردم محدود به داخل نیجریه بود اما از سال ۲۰۱۳ به این سو، دامنه عملیات بوکوحرام به خاک کشورهایی نظیر کامرون و نیجر هم کشیده شده و به خاک چاد هم حمله می کند. بوکوحرام تشکیلاتی بشدت خطرناک است که موفق شده و این فرصت را پیدا کرده تا با استخدام افراد بیکار و بسیج آنها خود را سر و سامان دهد. آنها ارتباط خیلی منسجمی با گروه داعش و همینطور با القاعده شاخه مغرب دارند. در عمل، این گروه به اقتصاد چاد آسیب های فراوانی رسانده است. بوکوحرام بر این شده تا با قطع کردن تنها نقطه ارتباطی چاد با کامرون که برای ما حیاتی است، راه تنفسمان را ببندد. آنها برای کل منطقه یک خطر بالقوه هستند و یقینا هیچیک از کشورهای منطقه به تنهایی نمی توانند از شر آنها خلاص شوند. بنابراین همکاری مشترک، ولو با امکانات محدودی که در اختیار داریم برای تضعیف بوکوحرام الزمی است.»

یورونیوز: با عملیات نظامی دقیقا بدنبال چه هدفی هستید؟ از بین بردن بوکوحرام یا دور کردنشان از مرزهایتان؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «هدف ما از بین بردن بوکوحرام است. باید به هر وسیله ای شده آنها را نابود کرد.»

یورونیوز: کشورشما، چاد در سال ۲۰۱۳ در عملیات «سروال» در مالی مشارکت کرد و در سال ۲۰۱۴ در عملیات «بارخان» در ساحل علیه گروههای بنیادگرا. در حال حاضر هم فرانسه و برخی کشورها در مورد بوکوحرام به شما اطلاعات می دهند. آیا خواهان شدت عمل بیشتری از سوی اروپا و آمریکا هستید؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «خیر. به نظر باید این نکته را درک کرد که در عمل حدود شصت سال از استقلال کشورهای آفریقایی می گذرد و ما باید بتوانیم مسائلمان را اداره کنیم، بحران ها را مهار کنیم و با جنبشهای تروریتسی مقابله کنیم. و این کار را در وهله نخست باید با یکپارچه و هماهنگ کردن تلاشهایمان در سطح آفریقا انجام دهیم.»

یورونیوز: اوایل ماه مارس بود که بوکوحرام با دولت خودخوانده اسلامی (داعش) بیعت کرد. این ابراز وفاداری، این گروه تروریستی را خطرناک تر نکرده است؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «عملیات ما در قدرت نظامی بوکوحرام شکاف بوجود آورده است. ستاد ارتش آنها را مختل کرده ایم. همه چیزهایی که صورت گرفته بواسطه نمایان شدن چهره واقعی بوکوحرام بوده. گروهی که بر خلاف آنچه پنداشته می شد تنها یک تشکیلات محلی با دامنه فعالیت درآفریقا و در سطح نیجریه نیست بلکه سازمانی است که با دیگر سازمانهای تروریستی دنیا، بویژه داعش در ارتباط است. باید از خود پرسید چه کسانی پشت بوکوحرام هستند و از آنها حمایت می کنند.»

یورونیوز: این سئوال بعدی من است. اطلاعات دقیقی از تعداد نیروهای بوکوحرام و یا منابع مالی این گروه وجود ندارد. گفته می شود که با آدم ربایی و سرقت، هزینه های خود را تامین می کنند. بنظر شما کشورهای خارجی هم به آنها کمک مالی می کنند؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «از بوکوحرام حمایت می شود. هزینه هایش را تامین می کنند. تجهیزات به آن می رسانند حتی خودروهای زرهی. از طرف چه کسی؟ پاسخش را نمی دانم.»

یورونیوز: ولی با این حال معتقدید که از خارج حمایت می شوند؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «چگونه می شود یک سازمان تروریستی بدون کمک بتواند یک سوم کشوری بزرگ مثل نیجریه را تصرف کند. ارتش سازمان یافته داشته باشد، خودروهای زرهی و عملکردی کم و بیش شبیه عملکرد یک ارتش منظم. تجهیزات سنگین نظامی و سلاح که در نیجریه تولید نمی شود و از آسمان هم که نباریده است.»

یورونیوز: این روزها شاهد فعالیت گروههای نزدیک به داعش در لیبی هستیم. آیا این موضوع باعث باز شدن جبهه ای جدید در مرزهای شمالی شما نخواهد شد؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «در سال ۲۰۱۱، زمانیکه کشورهای غربی و ناتو در خاک لیبی دست به عملیات نظامی زدند من نسبت به این مسئله هشدار دادم. من تعلق خاطری به قذافی نداشتم ولی با نحوه سرنگون کردن او مشکل داشتم. برای اینکه میراث او تجهیزات نظامی ای عمده ای بود که کسی متوجه آن نبود. منظورم اداره کردن تسلیحات لیبی بعد از قذافی بود، که سلاح ها از این کشور خارج نشوند. از زمان کشته شدن قذافی ما پیوسته در آستانه جنگ قرار داریم. در شمال، همانند مرزهای دیگر ما سلاح ها در حال جابجا شدن هستند. داعش در حال گسترش است و قدرت تروریست ها در لیبی هم رو به افزایش است. واقعا خطری جدی و عینی کشورهای آفریقایی را تهدید می کند.»

یورونیوز: اکثریت جمعیت چاد مسلمانند، خود شما هم مسلمانید. بعنوان یک مسلمان، مصادره کردن دین خود، اسلام به وسیله داعشی ها را چگونه ارزیابی می کنید؟

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «داعش یا دولت اسلامی یا بوکوحرام در عمل با اسلام فاصله خیلی خیلی زیادی دارند. برای من قابل قبول نیست و مسلمانها هم نباید تنها نظاره گر باشند و به آنها اجازه چنین کارهایی را بدهند. خیلی وقت است که دست آنها باز بوده و اکنون زمان آن فرا رسیده تا مسلمانان هم به نوبه خود بسیج شوند و با این سازمان تروریستی که هیچ سنخیتی با اسلام و مسلمانان ندارد، مقابله کنند. آنها مسلمان نیستند و باید با آنها مبارزه کنیم، مسلمانان باید با چنین افرادی بجنگند.»

یورونیوز: آقای رییس جمهور سپاسگزارم.

ادریس دبی، رییس جمهوری چاد: «من هم از توجه شما به چاد متشکرم.»

ائتلاف بر ضد بوکوحرام با آزادسازی شهرهایی در شمال نیجریه، که پیش از این توسط اسلامگرایان اشغال شده بود، پیشرفت های واقعی ای کسب کرده است. اما آیا این پیشرفت ها برای آنکه بتوان درباره نزدیک بودن نابودی این سازمان شوم صحبت کنیم، کافی است؟ یا بوکوحرام در حال آماده شدن برای یک انتقام وحشتناک است؟

03/04/2015. On our way to the frontline in a military transport plane. Chad's Army used the same plane to bring extra troops and supplies to the frontline

Posted by euronews on Tuesday, 7 April 2015
وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.