خبر فوری

انتخابات ریاست جمهوری؛ نگاهی به زندگی و کارنامه ابراهیم رئیسی

 نظرها
انتخابات ریاست جمهوری؛ نگاهی به زندگی و کارنامه ابراهیم رئیسی
اندازه متن Aa Aa

زندگینامه

ابراهیم رئیس السادات مشهور به رئیسی، از چهره های تندرو اصولگرایان، متولد سال ١٣٣٩ در محله «نوغان» مشهد است. او داماد احمد علم الهدی، امام جمعه مشهد و از روحانیون محافظه کار جمهوری اسلامی ایران است.

ابراهیم رئیسی تحصیلات حوزوی را در ۱۵ سالگی در حوزه علمیه مشهد آغاز کرد و سپس راهی حوزه علمیه قم شد. او از شاگردان مرتضی مطهری، سیدعلی محقق داماد، علی مشکینی، حسین نوری همدانی و ابوالقاسم خزعلی محسوب می شد و به مدت چهارده سال نیز شاگرد درس خارج علی خامنه ای، رهبر ایران بود.

او تحصیلات حوزوی را تا سطح چهار فقه و اصول ادامه داد و در کنار آن دکترای فقه و مبانی حقوق از دانشگاه شهید مطهری را نیز کسب کرد.

ابراهیم رئیسی با جمیله علم الهدی، دختر آیت الله علم الهدی امام جمعه مشهد ازدواج کرد. همسر او دارای دکترای فلسفه تعلیم و تربیت است. او دانشیار دانشگاه شهید بهشتی در دانشکده علوم تربیتی و همچنین رئیس پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی است.

رئیسی در مقام قضاوت

ابراهیم رئیسی از همان سالهای اولیه پس از انقلاب، با وجود سن کم، در مناصب قضایی قرار گرفت. وی در سال ۱۳۵۹ و در حالی که کمتر از بیست سال داشت، نخستین مسئولیت قضایی خود را به عنوان دادیار کرج آغاز کرد و ارتقاء در مقامهای قضایی را تا پست دادستان کل ویژه روحانیت ادامه داد.

در این مسیر، مشاغلی همچون دادستانی کرج و همدان (در ۲۱ سالگی) و دادستانی تهران را نیز برعهده داشت.

او در سال ۱۳۶۴ جانشین دادستان انقلاب تهران شد، در دورانی که حکومت جمهوری اسلامی ایران سرکوب شدید مخالفان چپ و مذهبی خود را در پیش گرفته بود.

اعدام زندانیان مخالف جمهوری اسلامی در تابستان ۱۳۶۷ هنگامی روی داد که او در تهران در کنار هیئت سه نفرۀ حسینعلی نیری (حاکم شرع وقت در زندان اوین)، مرتضی اشراقی (دادستان تهران) و مصطفی پورمحمدی (نماینده وزارت اطلاعات در این هیات) از سوی آیت الله خمینی مسئول بررسی و تعیین تکلیف وضعیت چند هزار زندانیان سیاسی (سازمان مجاهدین خلق و سازمان های چپ گرا) و اعدام آن دسته از زندانیانی شده بود که هنوز “سر موضع” بودند.

این هیات که به دلیل صدور گسترده احکام اعدام به «هیات مرگ» مشهور شد، حدود ۵ هزار زندانی سیاسی را در زمانی کمتر از دو ماه به مرگ محکوم کرد.

انتشار فایل صوتی دیدار حسینعلی منتظری با این چهار نفر که در سال ۱۳۹۵ منتشر شد بار دیگر وقایع هولناک دهه شصت را در اذهان عمومی زنده کرد.

او همچنین در سال ۱۳۶۷ طی احکام ویژه ای مسئولیت مستقیم رسیدگی به مشکلات قضایی استانهایی همچون لرستان، کرمانشاه و سمنان آنهم مستقل از ساختار قوه قضاییه دریافت کرد.

پس از درگذشت روح الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ابراهیم رئیسی با آغاز رهبری علی خامنه ای و با حکم محمد یزدی رئیس وقت قوه قضائیه، در ۲۹ سالگی و برای مدت پنج سال (۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳) دادستان تهران شد.

دیگر مشاغل قضایی او ریاست سازمان بازرسی کل کشور (۱۳۷۳ تا ۱۳۸۳)، معاون اول قوه قضائیه در دومین دورۀ ریاست محمود هاشمی شاهرودی بر قوه قضائیه (۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳) و دادستان کل کشور (۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵) بود.

او همچنین بطور همزمان با حکم علی خامنه ای از سال ۱۳۹۱ در مقام دادستان کل ویژه روحانیت فعالیت می کند.

دیگر مناصب پس از انقلاب

ابراهیم رئیسی از سال ۱۳۷۶ عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت تهران است.

او از سال ۱۳۸۵ به عضویت مجلس خبرگان رهبری درآمده و یکی از ۱۱ عضو کمیسیون تحقیق موضوع اصل صد و یازده قانون اساسی در مجلس خبرگان است؛ کمیسیونی که وظیفه تعیین رهبر جدید جمهوری اسلامی در صورت مرگ آیت الله خامنه ای را بر عهده دارد.

آقای رئیسی در سال ۱۳۹۴ پس از مرگ عباس واعظ طبسی از سوی آقای خامنه ای به تولیت آستان قدس رضوی، یکی از ثروتمندترین نهادهای مذهبی ایران منصوب شد. انتصاب او در این مقام، شایعه آماده کردن او برای کسب مقام رهبری (جایگزینی احتمالی او) در صورت مرگ علی خامنه ای را تقویت کرد.

وقایع انتخابات ۸۸

ابراهیم رئیسی از طرفداران حصر معترضان به نتایج انتخابات سال ۸۸ است. او همچنین بارها این حصر را از نشانه های رأفت جمهوری اسلامی دانسته است.

همچنین، در پی دستگیریهای گسترده معترضان به نتایج این انتخابات، هنگامیکه مهدی کروبی در نامه ای به رئیس قوه قضاییه از آمادگی خود برای ارائه مستنداتی درباره آزار جنسی و تجاوز به برخی از بازداشتی های بعد از انتخابات خبر داد، آقای رئیسی مامور شد که در راس هیاتی به ادعاهای مهدی کروبی در این باره رسیدگی کند. این هیات در نهایت اعلام کرد که گفته های آقای کروبی «ساختگی» است و «مستندات و مدارکی برای تایید ادعای آزار جنسی وجود نداشته و ادعاهای مطرح شده عاری از حقیقت است.»

نامزدی اصولگرایان در انتخابات

نامزدی ابراهیم رئیسی ۵۶ ساله در دوازدهمین دور انتخابات ریاست جهموری ایران روز پنجشنبه ١٧ فروردین با انصراف او از هیات نظارت بر انتخابات، رسما اعلام شد.

او از حمایت نیروهای تندرو و سنتی اصولگرایان برخوردار است و این احتمال نیز وجود دارد که نهادهای نظامی و امنیتی زیر نظر ولایت فقیه نیز از او حمایت کنند.

اصولگرایان ورود او به عرصه انتخابات را اقدام مثبتی تعبیر کردند که سرانجام توانست به تفرقه و بن بست بوجود آمده در میان آنها پایان دهد زیرا به گفته صادق زیبا کلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران (در مصاحبه با روزنامه اعتماد) اصولگرایان بر خلاف رقبایشان، توان و ظرفیت رسیدن به وحدت و اجماع را نداشتند. افراد زیادی از این جناح سیاسی خود را در قد و قامت ریاست جمهوری می دیدند و به همین دلیل ایجاد وحدت بین آنها كاری بسیار مشكل بود.

اما نامزدی او در این انتخابات، نگرانی ها را در طیف مقابل افزایش داد زیرا رئیسی از نگاه آنها تنها کسی در میان اصولگرایان است که می تواند خطری جدی برای نامزدی حسن روحانی در این انتخابات باشد.

ابراهیم رئیسی هم اکنون از نامزدهای مورد حمایت «جمنا» (جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی) به عنوان فعالترین جریان انتخاباتی اصولگرایان و همچنین «جامعه مدرسین حوزه علمیه قم» است.

واکنش مخالفان به نامزدی ابراهیم رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری ایران

نامزدی او با انتقادات جدی همراه است. در کنار پرونده سنگین او در نقض حقوق بشر، آقای رئیسی به استثنای مدت کوتاهی که متولی آستان قدس رضوی بوده است، تجربه اجرایی و مدیریتی دولتی و غیرقضایی نداشته است.

فاضل میبدی از مدرسان حوزه علمیه قم نیز در گفتگو با سایت فرارو ضمن اشاره به نداشتن سابقه مدیریتی آقای رئيسی، می گوید: «آقای رئیسی فردی است که هیچ سابقه فرهنگی و نگارش مقاله و کتاب خاصی ندارند. ضمن اینکه ایشان حتی تا حالا در میان جوانان و دانشگاهیان هم سخنرانی نداشته اند.»

پیوند آقای رئیسی با اعدام های سال ۶۷ واکنش بسیاری از منتقدان دولت در خارج از ایران را نیز به همراه داشته است. از جمله اکبر گنجی فعال سیاسی مقیم آمریکا از او به نام «آیت الله قتل عام» یاد کرده است.

اعلام نامزدی او در حالی است که پارلمان کانادا نیز اعدام های سال ۶۷ را «کشتار جمعی» خوانده است.

رضا معینی، مسئول بخش ایران سازمان گزارشگران بدون مرز و از خانواده قربانیان این اعدام ها نیز ابراهیم رئیسی را «آیت مرگ» می خواند و معتقد است او را باید رسوا کرد و خواهان مجازات اش شد.

شرح حال سایر نامزدها:
اسحاق جهانگیری
حسن روحانی
محمدباقر قالیباف
مصطفی میرسلیم
مصطفی هاشمی طبا

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.