خبر فوری

آغاز در تونس پایان در عربستان؛ زین‌العابدین بن‌علی که بود؟

 نظرها
آغاز در تونس پایان در عربستان؛ زین‌العابدین بن‌علی که بود؟
Euronews logo
اندازه متن Aa Aa

زین العابدین بن علی روز پنجشنبه آخرین نفس‌های زندگی در تبعید و انزوا را در عربستان سعودی کشید و درگذشت. رئیس جمهوری پیشین تونس پس از بیست و چهار سال زمامداری با شعله آتشی که از خوسوزی یک جوان سبزی فروش در کشورش زبانه گرفت و به خیزش مردمی و انقلاب منجر شد از قدرت خلع شد و به عربستان گریخت.

پایه های حکومت زین‌العابدین بن علی ابتدا با اعتراض ها به وضعیت معیشتی، نرخ بالای بیکاری و رواج فساد دولتی لرزان شد و سپس با به میان آمدن دیگر مطالبات از جمله آزادی های اجتماعی و نیز حق انتخاب نظامی متبنی بر رای مردم فرو ریخت.

زین العابدین بن علی هشتاد و سه سال پیش در تونس متولد شد. در دوران دبیرستان به جنبش های مخالف استعمار فرانسه پیوست و برای مدت کوتاهی هم به زندان افتاد اما تحصیلات عالی خود را در مدارس نظامی فرانسه و آکادمی های اطلاعاتی و ضد اطلاعاتی این کشور گذراند.

وی پس ازسالها خدمت در سمت های امنیتی و دیپلماتیک، سال ۱۹۸۷ میلادی قدرت را از دستان حبیب بورقیبه که به باور فرانسه و ایتالیا دیگر قادر به رهبری تونس نبود گرفت.

مردم تونس از انتصاب آقای بن علی استقبال کردند. وی برغم سالها خدمت در مقام رئیس سازمان امنیت کشور مخالف مجازات های شدید علیه بنیادگرایان اسلامی بود.

زین العابدین بن علی در عرصه بین المللی هم به توفیقاتی دست یافت. او سال ۱۹۸۷ موفق به دریافت جایزه دموکراسی و حقوق بشر از موسسه مطالعات سیاسی و اجتماعی فرانسه شد.

هنگام دریافت این جایزه به او گفته شد: «شما در هفتم نوامبر ۱۹۸۷ شالوده دموکراسی را بنا گذاشتید و عزت ملت تونس را تضمین کردید.»

تونس تحت رهبری رئیس جمهور بن علی نخستین انتخابات چند حزبی را در سال ۱۹۹۴ برگزار کرد که درپی آن احزاب مخالف ۱۹ کرسی از ۱۶۳ کرسی پارلمان را از آن خود کردند.

زین العابدین بن علی در مقطعی از زمان نقش مثبتی در بهبود اقتصاد کشورش ایفا کرد اما این روند تداوم چندانی نداشت چرا که با افزایش جمعیت جوان، بالارفتن نرخ بیکاری و ترویج فساد دولتی معضلات اساسی به تدریج در جامعه تونس ریشه دواند.

رئیس جمهور بن علی سال ۲۰۰۲ در رفراندومی پارلمان تونس را به دو مجلس عوام و شورای عالی تقسیم و قانون اساسی را به نحوی ترمیم کرد که سن نامزدی ریاست جمهوری تا ۷۵ سالگی افزایش یابد.

نمایندگان اتحادیه آفریقا انتخابات سال ۲۰۰۹ تونس را منصفانه توصیف کردند اما آمریکا برغم این استدلال که به ناظران بین المللی اجازه نظارت بر انتخابات داده نشده است همچنان به همکاری با تونس ادامه داد.

سیاست خارجی آقای بن علی برخلاف برخی همسایگانش، بر حسن تفاهم با تمام کشورهای جهان استوار بود. با این همه در داخل کشور فساد و بیکاری گسترده گریبان دولت وی را می فشرد. اما آنچه پایان زین العابدین بن علی را رقم زد و انقلاب تونس را به بار نشاند و کشورهای دیکتاتور عرب را لرزاند و آغازگر جنبش موسوم به بهار عرب شد، خودسوزی جوانی سبزی فروش بود به اسم محمد البوعزیزی که با سیلی یک پلیس زن خودسوزی کرد تا موج تطاهرات اعتراضی کشورهای عرب را یکی پس از دیگری در بر گیرد.

به توییتر یورونیوز فارسی بپیوندید

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.