خبر فوری

گفتگو با برنار اورکاد، پژوهشگر فرانسوی درباره انتخابات ایران

نظرها
گفتگو با برنار اورکاد، پژوهشگر فرانسوی درباره انتخابات ایران
اندازه متن Aa Aa

دورنمای انتخابات ایران پس از حوادث سال ۱۳۸۸ خورشیدی، رابطه انتخابات و برنامه هسته ای و به دنبال آن تحریمها و بحران اقتصادی که در ایران بوجود آمده، از موضوعاتی بود که سعید کمالی، خبرنگار یورونیوز فارسی در یک مصاحبه اختصاصی با برنار اورکاد، محقق و استاد جغرافیای ایران در انستیتوی زبانها و تمدنهای شرقی در پاریس، به شرح زیر در میان گذاشت.

یورونیوز: آقای اورکاد، شما محقق در مرکز ملی پژوهش های علمی فرانسه، جغرافیدان و متخصص مسایل ایران و همینطور استاد جغرافیای ایران در انستیتو ملی زبان ها و تمدن های شرقی در پاریس هستید. انتخابات ریاست جمهوری در ایران چه معنایی برای شما دارد؟

برنار اورکاد: معمولا اینطور گفته می شود که انتخابات هیچ دستاوردی ندارد و در آن تقلب می شود و غالبا این حرف درست است، اما ویژگی انتخابات ایران این است که نتیجه را هرگز نمی دانیم. بنابراین حتی با اینکه انتخابات ایران در یک شرایط بسته برگزار می شود اما تاثیر سیاسی مهمی دارد. همراه با بحث های مهم سیاسی، به نظر من انتخابات یک اتفاق سیاسی مهم برای ایران است حتی اگر قابل مقایسه با انتخاباتی که در فرانسه، بلژیک، اسپانیا یا جاهای دیگر برگزار می شود، نباشد.

یورونیوز: همانطور که می دانید ثبت نام برای نامزدی انتخابات برای همه آزاد است و امسال هم ششصد و هشتاد و شش نفر از طبقه های مختلف اجتماعی در آن ثبت نام کرده اند، برای این کار فقط کافی است شناسنامه، کارت ملی و دوازده قطعه عکس داشت و بالای هجده سال بود. آیا این برای شما معنی دارد، چرا همه می توانند ثبت نام کنند؟

برنار اورکاد: این یک نوع تبلیغ است. دولت و قانون اساسی به همه اجازه می دهند که نامزد شوند، خوب این خیلی خوب است. اما در عین حال یک اراده هم برای حضور مردم در انتخابات هست. از ابتدای انقلاب اسلامی در سال ۵۷ مردم ایران در حیات سیاسی مشارکت کرده اند. مردم چند بار سرکوب شده اند، با این وجود مشارکت ادامه دارد.

در ایران یک جنب و جوش سیاسی قابل توجه وجود دارد. ایران جایی است که بحث سیاسی در آن جریان دارد و این بار هم ۶۳۶ نفر در انتخابات ثبت نام کرده اند. در سال ۱۳۸۰ فکر می کنم هزار و هفتاد و پنج نفر شرکت کردند، معمولا سی صد، چهارصد و یا پانصد نفر ثبت نام می کنند.

مشکل اصلی این است که همانطور که می دانید پس از این مرحله شورای نگهبان نامزدها را انتخاب و ۹۹ درصد را حذف می کند که سرانجام، چهار، پنج، شش یا ده نامزد باقی می مانند. ضوابط معمولا بسیار متغیر است.

یورونیوز: با توجه به اتفاق هایی که در سال ۸۸ افتاد، به نظر شما ویژگی های این انتخابات چه خواهد بود. مخصوصا با توجه به سرکوب سال ۸۸ و تحریمهای سنگین اقتصادی که در چهار سال اخیر علیه کشور اعمال شده و همینطور مساله هسته ای. با توجه به همه این مسائل، ویژگی این انتخابات در مقایسه انتخابات قبلی چیست؟

برنار اورکاد: با این انتخابات و با توجه به ساختار جمهوری اسلامی، انتخابات در ایران به بلوغ کامل رسیده است. سی و چهار سال است که یک روز در میان می گوییم جمهوری اسلامی در حال سقوط است، اما همچنان بر جا مانده، با ثبات ترین ساختار حکومتی در خاورمیانه را دارد و این بخصوص در زمان بهار عربی کاملا مشهود بود. ایران همچنان کشوری است که توانایی بالایی برای حرکت به جلو دارد. همه می گویند که رهبر جمهوری اسلامی هر کاری بخواهد می کند، اما داستان پیچیده تر از اینهاست. جریان اصلاح طلبی که درباره آن صحبت کردید، جنبش سبز سال ۱۳۸۸، در واقع یک جنبش نبود بلکه یک حرکت اجتماعی بسیار بسیار قوی بود که سازماندهی شده نبود. در ایران حزب سبز و تشکیلات سبز وجود ندارد. ایرانی هایی که در سال ۸۸ علیه احمدی نژاد تظاهرات کردند و کتک خوردند، زندانی شدند و حتی به آنها شلیک شد، تنها بودند.

یورونیوز: در حال حاضر یکی از مهمترین مسایل کشور، در واقع حکومت، پرونده هسته ای است. همانطور که می دانید سعید جلیلی، مذاکره کننده ارشد ایران، نامزد این انتخابات هم هست. او اخیرا گفته هر کسی که رییس جمهوری آینده ایران باشد، سیاست های هسته ای ایران تغییر نخواهد کرد و غنی سازی اورانیوم متوقف نخواهد شد. با توجه به این موضوع، در صورت پیروزی اصلاح طلبان، سیاست های هسته ای چگونه خواهد بود؟

برنار اورکاد: در هیچ شرایطی سیاست های هسته ای یا مساله رابطه با آمریکا تغییر نخواهد کرد و این سیاست ها همانگونه ادامه می یابند. همه در ایران، چه چپ، چه راست، معتقدند که ایران حق دارد اورانیوم را غنی کند. حتی نتانیاهو هم موافق است و گفته که بیش از ۲۰ درصد نباشد، یعنی آقای نتانیاهو با ایران که خواستار غنی سازی ۳.۵ درصدی است، موافق است.

آقای فابیوس (وزیر خارجه فرانسه) چند روز پیش گفت اگر ایران قبول کند که غنی سازی تحت کنترل بین المللی باشد، ما هم با آن موافقیم. بنابراین همه موافقند. آنهایی که موافق نیستند کشورهای غربی هستند که خواستار سرنگونی حکومتند، بنابراین اراده ای برای مذاکره وجود ندارد.

اکنون ایرانی ها برای نخستین بار واقعا می خواهند مذاکرات جدی انجام شود و می دانیم که بوِیژه طرف آمریکایی می خواهد که راه حلی برای مساله هسته ای ایران پیدا کند. شرایط خاورمیانه در بحبوحه جنگ سوریه و بهار عرب که سوال های اساسی درباره آن مطرح است را تحت تاثیر قرار داده است.

من بسیار خوشبین هستم که انتخابات ایران هر نتیجه ای داشته باشد، آمریکایی ها و ایرانی ها، هر دو راهی برای خروج از این بحران که مشکلاتی را برای همه ایجاد کرده، پیدا کنند.

یورونیوز: آیا شما درباره لغو تحریم ها هم خوشبین هستید؟ چون این مساله ای است که در حال حاضر مشکلاتی ایجاد کرده…

برنار اورکاد: دقیقا، اکنون کشورهای غربی که تحریم های دوگانه ای همراه با سازمان ملل متحد علیه ایران اعمال کرده اند باید برنامه گام به گامی برای برداشتن تحریمها تدوین کنند، البته واضح است که باید هر دو طرف موافقت کنند. اینطور نیست که ایران همه چیز را قبول کند و هیچ چیزی دریافت نگیرد.

بنابراین، برداشتن تحریم ها و برنامه عادی سازی رابطه ایران و آمریکا، مساله اصلی است و باید توسط دو طرف یعنی ایران و آمریکا نهایی شود، بقیه هم تبعیت می کنند. این گزینه اکنون روی میز است. هر دو طرف گفته اند که درباره شرایط مذاکره گفتگو می کنند، به بیان دیگر بر روی اصول توافق وجود دارد.

یورونیوز: اما تلاش هایی در دوران اصلاح طلب ها و خاتمی انجام شد که به نتیجه نرسید…

برنار اورکاد: سال ۱۳۸۲ که توافق میان اروپایی ها و ایران امضا شد، اروپایی ها تنها بودند و آمریکایی ها مخالف. آمریکایی ها می خواستند حکومت ایران سقوط کند و به همین دلیل اتفاقی نیفتاد چون غربی ها بر سر راه حل اتفاق نظر نداشتند.

مساله دیگر هم در داخل ایران بود، چون آقایان خاتمی و خامنه ای با هم توافق نداشتند. به روشنی می دانیم که سر مساله هسته ای آقای احمدی نژاد موفق شد سه بار با آمریکا به توافق برسد، اما آقای خامنه ای موافق نبود.

حال اگر ایران و رهبر هر دو در یک جبهه باشند و یک سیاست را داشته باشند، یک قدرت واحد بوجود خواهد آمد، البته به معنی آن نیست که بهشت می شود، اما حداقل چند دستگی داخلی وجود نخواهد داشت. طرف غربی و آمریکا می تواند امروز خواسته اش را به ایران تحمیل کند چون بحران اقتصادی باعث اجماع در ایران شده است.

یورونیوز: به سیاست داخلی ایران بازگردیم، با توجه به اتفاق هایی که در دو سال گذشته میان رهبر و آقای احمدی نژاد روی داده، چه آینده سیاسی برای آقای احمدی نژاد پیش بینی می کنید؟

برنار اورکاد: ما اشتباهات زیادی در مورد احمدی نژاد کردیم. او به هیچ عنوان یک محافظه کار افراطی دیوانه نیست، یک محافظه کار نیست، برعکس، یک فرد پرتحرک است، شاید مرتجع باشد اما فرد بسیار فعالی است. او اصلاحات اقتصادی انجام داد که در ایران بسیار سخت بود، اما از سوی صندوق بین المللی پول مورد تقدیر قرار گرفت. او بارها به دنبال توافق با آمریکا درباره برنامه هسته ای بود. اما آنچه که من امروز در ایران می بینم، تقابلی میان ایران شهرها و روستاها، کسانی که به حال خود رها شده اند از یک طرف و از طرف دیگر قشر اشرافی انقلاب که شامل اصلاح طلب ها، محافظه کارها، پاسدارهای قدیمی و کسانی که جمهوری اسلامی را تشکیل داده اند، است.

احتمالا در ایران وارد یک مرحله دیگر می شویم، مرحله گسست اجتماعی و یک انقلاب یا یک جنبش که شامل تقابل میان از یک سو فقرا و از سوی دیگر اشراف و سرمایه دارانی می شود که در این سالها بسیار ثروتمند شده اند.

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.