خبر فوری

خارکوف گرفتار در میان درگیری های شرق و غرب اوکراین

 نظرها
خارکوف گرفتار در میان درگیری های شرق و غرب اوکراین
Euronews logo
اندازه متن Aa Aa

خارکوف، دومین شهر بزرگ اوکراین، شهری صنعتی و فرهنگی با پیشینۀ پایتختی است. این شهر را می توان نقطه مرزی درگیری ها و ناآرامی های شرق اوکراین دانست.

علیرغم درگیری ها، خارکوف نه تنها سقوط نکرد بلکه هزاران آواره دونباس را هم در خود جای داد.

ماه گذشته بود که «سرهی کورچنکو» همراه همسر و فرزندانش از حوالی دونتسک به خارکوف نقل مکان کرد. خانه آنها در درگیری ها به ویرانه ای تبدیل شده بود. سرهی هنوز هم صدای گلوله ها را فراموش نکرده است.

او می گوید: «صدای خمپاره و انفجار از همه طرف بگوش می رسید… باید برای خوابیدن به زیرزمین می رفتیم. تنها وقتی صدایی از بیرون نمی آمد آنهم فقط برای رفتن به دستشویی، خیلی سریع بالا می رفتیم.»

نگرانی از فردا، او و خانواده اش را آزار می دهد. آنها دوست دارند به شهرشان برگردند ولی ترس ناشی از عدم امنیت، مانع آنهاست. او یکی از وظایف پارلمان جدید را علاوه بر رسیدگی به وضعیت جنگ زده ها، برقراری صلح و امنیت در شرق اوکراین می داند.

او می گوید: «چیزی که واقعا به آن نیاز داریم بهبود وضعیت اقتصادی و تمام کردن جنگ است. باید کاری کنیم تا همه قوانین حالت اجرایی بخود بگیرند.»

مردم جنگزده در شهر پیسوچین

پیسوچین شهر کوچکی در نزدیکی خارکوف است و مدرسه بزگ آن اکنون حدود چهل دانش آموز جنگزده مشغول تحصیل هستند.

اسویتلانا معلم ادبیات روسی مدرسه می گوید مساله زبان هیچگاه مشکل ساز نبوده و برای همین نمی تواند ریشه این درگیری ها را درک کند. او می گوید: «مهم نیست دانش آموز به چه زبانی صحبت می کند. ما با همه دوستیم. تا بحال دعوایی بر سر اینکه فردی از غرب اوکراین است یا از شرق آن، بوجود نیامده بود.»

او در ادامه می گوید خیلی چیزها در عرض شش ماه گذشته تغییر کرده اند. با اینحال به زعم او هنوز هم فرصت بازسازی کشور و همزیستی مسالمت آمیز وجود دارد. وظیفه اصلی پارلمان جدید از نظر او محقق کردن این موضوع است.

او می گوید: «نگرانی های ما خیلی زیادند. اول از همه بهای خدمات عمومی است. قبض های پرداختی چند هفته دیگر می رسند و از الآن ترس وجود ما را فراگرفته. قیمت آب گرم و گاز خیلی بالا رفته. به این ترتیب مبلغ قبض ها باید سر به فلک بزنند.»

گرایشهای سیاسی خارکوف هنوز هم شکل معما دارد. برخی از کاندیداهای نمایندگی پارلمان گرایشات روسی دارند و بعضی هایشان هم با دولت سابق اوکراین همکاری داشته اند. نتیجه انتخابات مشخص خواهد کرد که شهروندان به کدام دسته اعتماد بیشتری دارند.

گفتگو با سرهی ژادان، از نویسندگان مشهور اوکراین

خارکوف در پی وقایع اخیر شرق اوکراین عملا به منطقه خط مقدم بدل شده است. اما در طی شش ماه گذشته چه چیزهایی تغییر کرده اند و چه جوی بر فضای شهر حکمفرماست. اینها سئوالاتی هستند که با سرهی ژادان، یکی از نویسندگان مشهور اوکراین مطرح می کنیم.

یورونیوز: دلیل حفظ وضع موجود در خارکوف را چه می دانید؟ از زمانیکه این شهر در آستانه سقوط قرار گرفته بود زمان زیادی نمی گذرد. اما به چه دلایلی ایستادگی کرد؟

سرهی ژادان: «معتقدم اینجا باید به دو عامل توجه داشت. نخست اینکه جامعه محلی چگونه خود را بسیج کرد. در واقع تحولات اجتماعی مانع کنترل جدایی طلبان بر شهر شدند. همزمان، افرادی که طرفدار حکومت کی یف نبودند ترجیح دادند از جدایی طلبان هم حمایت نکنند. این یکی از مهمترین عواملی بود که موجب تفاوت شرایط در خارکوف با دیگر شهرهای شرقی اوکراین شد. زمانی هم که شهر واقعا با خطر سقوط روبرو شد، مردم بسیج شدند و به جنب و جوش افتادند و خارکوف بعنوان بخشی از اوکراین ایستادگی کرد. از طرف دیگر مقامات محلی هم سعی کردند اوضاع را کنترل کنند. ما نمی دانیم اگر نیروهای پلیس در ماه آوریل مداخله نکرده بودند، اکنون چه وضعی وجود داشت.»

یورونیوز: در طول درگیری ها چه چیزی در ذهن مردم تغییر کرد؟

سرهی ژادان: «بعد بیرونی و ظاهری آن در دیوارهای شهر نمایان است که با رنگهای زرد و آبی پرچم ملی اوکراین، پوشیده شده اند. البته این تغییرات فقط محدود به در و دیوار شهر نیستند؛ تغییرات درونی هم صورت گرفته که اهمیت بیشتری دارند. خیلی از افرادی که تا پیش از این، هرگز پیش نیامده بود خود را بعنوان یک اوکراینی معرفی کنند به ناگاه حس کردند که اوکراینی هستند. درست است که آنها از وضعشان و چیزی که اینجا در حال اتفاق افتادن است ممکن است راضی نباشند ولی باید از کشورشان دفاع کنند درغیر اینصورت این خطر وجود دارد که همه چیزشان را از دست بدهند.»

یورونیوز: فکر می کنید در ادامه وضعیت چه شود؟ راه حل چیست؟

سرهی ژادان: «حدس من این است که مشکل تنها از راه تلاش های مشترک به نتیجه برسد. اگر درک مشترک، حمایت و تمایلی برای شروع گفتگوها در آنسوی جبهه وجود نداشته باشد غیرممکن است بتوان چیزی را تغییر داد.»

وضعیت سخت زندگی مهاجران شهرهای شرقی اوکراین

درگیری های اوکراین، افراد بسیاری را مجبور به ترک خانه و شهر خود کرده است. بسیاری از مهاجرانی که دونباس و دونتسک را ترک کرده اند، در شهر کی یف مستقر شده اند. در پایتخت اوکراین هم مانند دیگر نقاط، رفتار با پناهجویان متفاوت است. برخی نسبت به آنها بی تفاوتند و برخی به کمک آنها می شتابند و برای حل مشکلاتشان آستین بالا می زنند.

هانا و دختر وی، از مهاجرانی هستند که پس از آغاز تنش در مناطقی مانند دونتسک و لوهانسک، این شهرها را ترک کرده و در شهر کی یف، پایتخت اوکراین مستقر شده اند. هانا برای اینکه دخترش از بمب و گلوله و مردان مسلح دور باشد، این مهاجرت را به تن خریده است.

آنها اکنون در خانۀ بستگان خود در کی یف ساکن شده اند اما هانا می گوید به دنبال پیدا کردن جایی برای اجاره کردن است. با توجه به نداشتن شغل در شهری که پذیرای مهاجران دیگری نیز هست، یافتن خانه برای این خانواده دشواری های زیادی دارد.

هانا می گوید بتازگی مصاحبۀ استخدامی گذرانده است اما به او گفته اند چون ممکن است وضعیت در دونتسک بهتر شود و او به شهرش بازگردد، از اینرو نمی توانند وی را استخدام کنند. هانا می گوید این استدلال غیرمنطقی است چرا که اگر از شغلی خوشش نیاید هم می تواند آنرا هر لحظه ترک کند. پس هیچ فرقی بین ترک کار به دلیل بازگشت به محل زندگی و ترک کار به دلیل دوست نداشتن آن وجود ندارد.

خیلی از این مهاجران وضعیت مشابهی دارند اما کمک های مردمی و موسسات خیریه، شرایط را برای برخی از آنها سهل تر کرده است. ولادیمیر و دیانا با ۱۰ فرزند خود در ماه ژوئن شهر دونباس را ترک کردند. بعد از نامه نگاری های متعدد برای درخواست مکانی برای جا دادن این خانواده ۱۲ نفره، یک بنیاد خیریۀ محلی در حال ساخت خانه ای برای این خانواده پناهجوست.

ولادیمیر، پدر این خانواده می گوید: «این هدیه ای از سوی تقدیر و سرنوشت است. صادقانه بگویم که اصلا انتظارش را نداشتیم که با چنین استقبال گرمی روبرو شویم و کسی خانه ای برای ما بسازد.»

بازگشت به دونباس، حتی اگر درگیری ها در آنجا پایان یابد و شرایط بهتر شود، برای این خانواده عملی نیست چرا که ترس آنها از عواقب بعد از اتمام درگیری هاست.

ولادیمیر به رابطه بین همسایگان و آشنایان در محل زندگی سابق خود اشاره می کند و می گوید: «والدینم مرا می فهمند و از من حمایت می کنند اما باقی اعضای فامیل و حتی برادرانم تصمیم ما به مهاجرت را غیرقابل قبول می دانند. آنها مخالف نگرش مثبت ما به مسالۀ اوکراین هستند.»

تا زمانیکه خانۀ مسکونی این خانواده ساخته شود، ولادیمیر و دیانا با فرزندانشان در یک پناهگاه زندگی می کنند. غذا و لباس این خانواده، توسط افرادی تهیه می شود که بطور داوطلبانه به مهاجران گریخته از جنگ در شرق اوکراین کمک می کنند.

از زمان مداخلۀ روسیه در کریمه، صدها بنیاد کمک رسانی به مهاجران بطور داوطلبانه آغاز به کار کرده است. انتقال مردم از شهرهای محل درگیری و همچنین تامین مایحتاج سربازان اوکراینی از جمله فعالیت های این نهادهای رسانی است. «عملیات اتحاد اوکراین» یکی از این سازمانهاست که صدها داوطلب در آن گرد آمده اند.

توکا یکی از این داوطلبان است. او با اشاره به اجناسی که جمع آوری شده تا در اختیار نیازمندان قرار گیرد، می گوید: «اینجا داروهایی مختلفی را می بینید که در زمان کوتاهی به بیمارستان منتقل خواهند شد. لباس های زیادی از جمله جوراب، و لباس های گرم کننده هم برای نیازمندان جمع شده است.»

به گفتۀ این داوطلب، هر روز دست کم سه نفر با این نهاد غیردولتی تماس می گیرند و کمک های نقدی خود را برای تهیۀ مواد و تجهیزات لازم مهاجران به این نهاد ارائه می کنند. توکا می گوید بعضی ها دو یورو کمک می کنند و برخی نیز که توانایی مالی آن را دارند، گاهی تا چهل هزار یورو کمک کرده اند.

این داوطلب کمک به مهاجران گریخته از جنگ، به یک تبعۀ روسی اشاره می کند و می گوید: «این مرد هشتاد ساله قهرمان ماست. وی اصالتا اهل مسکوست و الان در کی یف زندگی می کند. او هر ماه بعد از اینکه حقوق بازنشستگی خود را دریافت می کند، بخشی از آن را برای کمک به مهاجران به ما می دهد.»

هر هفته، دو یا سه کامیون حاوی کمک ها به منطقۀ دونباس و بویژه برای سربازان اوکراینی ارسال می شود. به گفتۀ این داوطلبان، ساختار دولتی در اوکراین به دلیل بوروکراتیک بودن آن، بسیار کند است و سربازانی که در این مناطق با جدایی طلبان مقابله می کنند، به موقع تجهیزات لازم را از سوی دولت دریافت نمی کنند. به همین دلیل، جامعۀ اوکراین و نهادهای غیردولتی علاوه بر کمک به مهاجران، برای تقویت ارتش نیز وارد عمل شده اند.

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.