خبر فوری

حذف «مردودی» در مدارس یا اصرار بر پایه قوی تر؟

 نظرها
حذف «مردودی» در مدارس یا اصرار بر پایه قوی تر؟
اندازه متن Aa Aa

آیا تکرار سال تحصیلی، مشکلات و نقطه ضعف های دانش آموزان «دو ساله» را از بین می برد؟ یا تاثیرات برعکسی بر روند تحصیلی آنها می گذارد؟

نظریه مفید بودن تکرار سال تحصیلی برای مردودی ها، با انتقادات روزافزونی روبرو شده است. سئوالی که اکنون مطرح است اینست که آیا اصلا باید «دوساله ها»، همه درسها را تکرار کنند یا بهتر است مفهوم «مردودی» حذف شود. برای پاسخ به این سئوال تجارب آموزشی اروگوئه و مجارستان را بررسی می کنیم و در انتها نظر دو کارشناس را جویا خواهیم شد.

اروگوئه؛ همه چیز درقالب واحد

اگر مجبور بودید سال تحصیلی را دوباره یا حتی برای چندمین بار، از نو بگذرانید چه احساسی داشتید؟ خوب یا بد، این احساس در میان دانش آموزان در اروگوئه وجود دارد. دولت مدتی است نسبت به مفید بودن این شیوه و شیوه های دیگری که می توانند تاثیر بهتری داشته باشند، مشغول تحقیق است.

نرخ مردودی در «مونته ویدئو»، پایتخت اورگوئه بالاست. بطور میانگین تقریبا از هر پنج دانش آموز حاضر سر کلاس، یک نفر مردودی است. این میزان، سه برابر میانگین متوسط در آمریکای لاتین است.

وضعیت در یکی از مدارس حومه پایتخت اسفناک تر است. از هر سه داشن آموز این دبیرستان، یک نفر قبلا «رفوزه» شده است.

از جمله راه حلهای پیشنهادی، تشکیل کلاس های فوق العاده و جبرانی؛ و تلاش برای کمک به دانش آموزان ضعیف، مثلا در زبان انگلیسی و تشکیل کار گروههای کوچک، آنهم با مشارکت داوطلبانه دانش آموزان زرنگ و علاقمند مدرسه است.

دولت اروگوئه با بها دادن به این روشهای جدید و سرمایه گذاری روی آنها، درصدد تسهیل روند اصلاح نظام آموزشی این کشور برآمده است.

مجارستان: بازگشت به گذشته

مجارستان، کشور دیگری است که به نظر می رسد بر خلاف جریان آب شنا می کند. «مردودی» سالها قبل از نظام آموزشی این کشور «حذف» شده بود اما دوباره به آن اضافه شده است.

نظر اُواگِش، استاد و فیزیکدان برجسته مجارها درباره «تکرار سال درسی» چه بود؟ موافق یا مخالف، مشخص نیست. اما همینقدر می دانیم که او با برنامه های ویژه اش سه نسل از کودکان مجار را پای تلویزون می کشاند و بسیاری از آموزگاران به تبعیت از اصل «تکرار» استادشان، دانش آموزان را بدون مشورت با والدینشان مجبور به «تکرار سال تحصیلی» می کردند.

با یک وقفه چند ساله، در مجارستان امروز، تکرار کردن یک درس یا کل سال تحصیلی دوباره یک واقعیت شده است.

ژوزف کاپوسی، مدیر موسسه تحقیقات آموزشی مجارستان موافق تقویت پایه دانش آموزان ردی و تکرار سال تحصیلی است.

او می گوید: «اینکه دانش آموزان را برای تکرار کردن درسها به سال قبل بر می گردانیم به معنای «تنبیه» کردن آنها نیست. نباید با گفتن اینکه «تو به هیچ جا نخواهی رسید»، آنها را تحقیر کرد. برعکس باید گفت: «به شما فرصت بیشتری می دهیم تا تلاش کنید برای اینکه به شما اطمینان داریم.»

در همین حال توماس وکردی، روانشناس کودک معتقد است مجبور کردن «ردی ها» به گذراندن دوباره درسها، بطور کل ایده غلطی است و موجب افزایش تبعیض و ایجاد شکاف بیشتر در نظام آموزشی مجارستان می شود.

او می گوید: «اگر کودکی … در ابتدا به زمان و کمک بیشتری نیاز دارد تا خود را با آهنگ کلاس هماهنگ کند. اگر من فورا به او نمره «تک» بدهم تا او مجبور به تکرار شود، این شیوه جواب نمی دهد.»

تجربه نشان می دهد، اکثر مردودی ها، در سال بعد هم موفق نمی شوند و احتمال ترک تحصیل کلی آنها تقویت می شود. با این حال نظام قدیمی مردودی، دوباره از امسال در مجارستان اجرا خواهد شد.

موضوع «تکرار سال تحصیلی» در گفتگو با دو کارشناس

مفهوم «مردودی» و «تکرار سال تحصیلی» موضوع داغی برای بحث کردن است و به نظر می رسد آموزگاران را به دو دسته موافق و مخالف خود تقسیم کرده باشد. در این باره نظر دو کارشناس را جویا شدیم تا بفهمیم همه از یک دریچه واحد به مسائل نگاه نمی کنند.

«سام پونگ جیترا داب» مدافع «تکرار سال تحصیلی» و اَلَن سوتو، روانشناس و متخصص راهکارهای آموزشی نخست به این پرسش پاسخ می دهند که برای چه باید سال تحصیلی را تکرار کرد؟

سام پونگ جیتراداد می گوید: «برای اینکه نظام ارزیابی ما با شکست مواجه شده و ما اجازه داده ایم دانش آموزانی که نمره نیاورده اند، بالا بروند و هیچوقت به دلیل عدم موفقیت، نمره های بد و رفتار نامناسب آنها توجه نکرده ایم. آنها نمی توانند بخوانند و بنویسند آنوقت می گذاریم به کلاس بالاتر بروند. در مرحله بعد هم کلاس فوق العاده ای وجود ندارد که به آنها کمک کند.»

اَلَن سوتو معتقد است: «دلایل تکرار سال تحصیلی متعددند. یکی این است که آن دانش آموز به اندازه کافی «پخته» نشده که به نظرم این حرف بی اساسی است. چگونه می توان میزان پختگی یک کودک را سنجید؟ عده ای هم می گویند که «سرعت» کلاس بالاست و دانش آموز مربوطه از آن جا می ماند، ولی یک کودک «کُند»، در واقع کودکی است که «می ترسد» و نگه داشتن او به خاطر این ضعف، بهانه درستی نیست. وانگهی، شواهدی هم از نتیجه ندادن سیاست «تکرار کردن» وجود دارد.»

اما آیا شیوه تکرار کردن سال تحصیلی مفید است؟ سام پونگ جیتراداد می گوید: «ما دانش آموزان خود را از راه «کلاس، یکی بعد از دیگری» به جلو هل دهیم ولی واقعیت این است دانش آموزانی را در کلاس سوم یا حتی ششم داریم که حتی چیزهای اولیه را هم نمی دانند و این خیلی دیر است.»

اَلَن سوتو به هزینه گذراندن مجدد یک سال تحصیلی اشاره دارد: «تکرار یک سال، فقط در فرانسه بین دو تا دو و نیم میلیارد یورو هزینه دارد، همین میزان هم والدین خرج می کنند. بنابراین همین حالا چهار میلیارد یورو برای اجرای یک نظام آموزشی متفاوت در دسترس است مثلا در سالهای اول مدرسه که آمار مردودی بالایی دارند، می توان همزمان از دو آموزگار در کلاس استفاده کرد.»

در باره تاثیر روانی تکرار یک سال تحصیلی برای مردودی ها، سام پونگ جیتراداد می گوید: «تکرار کلاسها البته به دانش آموزان ضربه می زند و روحیه آنها را خرد می کند با این حال آنها باید به ظرفیت خود پی ببرند. بنظرم باید تصمیم بگیریم که آیا باید همینطور به دانش آموزانی که «شایستگی» ندارند، اجازه رفتن به کلاس بالاتر را داد یا اینکه ابتدا نسبت به برطرف شدن نقاط ضعف آنها اطمینان پیدا کرد. هدف ما، اثبات کیفیت آموزش است نه کمیت آن».

اَلَن سوتو، روانشناس، بر این باور است که مردود شدن برای یک دانش آموز، او را در موقعیت روانی حساسی قرار می دهد: «کودکی که یک سال تحصیلی را تکرار می کند در برهه خطرناکی قرار می گیرد برای اینکه فشارها روی او افزایش می یابد. اگر نمره بدی بگیرد پدر و مادرش به او می گویند «پارسال هم که همین ها را خوانده بودی» و معلمها هم از او تلاش مضاعفی می خواهند. و این معنی اش این نمی شود که کودک حتما سالم این دوره را رد خواهد کرد. شاید اصلا آغازی باشد بر ترک تحصیل او. بنابراین دوره پرخطری است و اگر به موفقیت ختم شود، یک شاهکار است.»

وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.